01 — Genel ÇerçeveGeneral Framework
Yasal çerçeve ve uygulama Legal framework and practice
İş hukuku, bağımlı çalışma ilişkisini düzenler. Temel kaynaklar 4857 sayılı İş Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 393-447 (hizmet sözleşmesi hükümleri), 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'dur.
İş sözleşmesinin sona ermesinde fesih türüne göre farklı tazminat hakları doğar: kıdem tazminatı (1475 sayılı eski İş K. m. 14, halen yürürlükte), ihbar tazminatı (İş K. m. 17), iş güvencesi tazminatı (İş K. m. 20-21) ve kötü niyet tazminatı (İş K. m. 17/son).
İş kazası ve meslek hastalığı sonucu doğan zararlar, SGK'nın götürü ödemeleri yanında işverenin kusurlu/kusursuz sorumluluğuna dayalı maddi-manevi tazminat davaları ile talep edilebilir (TBK m. 49-76, 6331 sayılı Kanun).
02 — Çalışma AlanlarıAreas of Work
Yürütülen iş süreçleri Active work areas
01
Kıdem ve ihbar tazminatı
En az 1 yıl çalışma şartı, kıdem tavanı kontrolü, giydirilmiş brüt ücret hesabı; bildirim sürelerine uyulmaksızın yapılan fesihler.
02
İşe iade davası
30+ işçili işyerinde, 6+ ay kıdem ve geçerli sebepsiz fesih hâlinde 1 ay içinde dava açılması (İş K. m. 18-21).
03
Fazla mesai ve yıllık izin
Haftalık 45 saati aşan çalışmaların %50 zamlı ücreti; kullandırılmayan yıllık iznin sözleşme sonunda ücrete dönüşmesi.
04
İş kazası ve meslek hastalığı
SGK bildirim yükümlülüğü, maddi-manevi tazminat davaları, destekten yoksun kalma tazminatı.
05
Mobbing ve eşit davranma
İş K. m. 5 kapsamında eşit davranma borcu ihlali; psikolojik tacize dayalı manevi tazminat talepleri.
06
Hizmet tespit davaları
Sigortasız çalışmanın tespiti, prim gün sayılarının düzeltilmesi (5510 sayılı Kanun m. 86).
03 — İlgili MakalelerRelated Articles
Bu alandan hukuki incelemeler Articles in this area
01
İşverenin Eşit Davranma Borcu
→
02
İstifa Eden İşçinin Kıdem Tazminatı Talep Edememesi: Kural, İstisnalar ve İspat Yükü
→
03
Belediye Geçici İşçilerinde İşe İade: Somut Uyuşmazlık İçtihat Aykırılığı Doğurur mu? Yargıtay İBGK E.2018/3, K.2019/4
→
04
Belirsiz Süreli Sayılan İş Sözleşmesinde Süreye Bağlı Cezai Şart Geçerli midir? Yargıtay İBGK E.2017/10, K.2019/1
→
05
İşe İade Davasında Boşta Geçen Süre Ücretinden Mahsup Yapılabilir mi?
→