Kıdem
tazminatı hesabı

Giydirilmiş brüt ücrete hangi ödemeler dahil edilir?

Kıdem tazminatına esas ücret, işçinin çıplak (kök) ücreti değildir. 4857 sayılı İş Kanunu m.32'de anılan asıl ücrete ek olarak sağlanan para veya para ile ölçülebilen menfaatler de hesaba katılır. Yargıtay bu kalemleri tek tek saymıştır:

• İkramiye
• Devamlılık arz eden prim
• Yakacak ve giyecek yardımı
• Kira ve aydınlatma yardımı
• Servis (yol) yardımı
• Yemek yardımı
• Özel sağlık sigortası yardımı
• Hayat sigortası prim ödemeleri

Satış rakamlarına göre değişkenlik gösteren primler de dışlanmaz; bunlar da genişletilmiş ücret kavramı içinde değerlendirilir.

Yardımın parasal tutarı belli değilse ne olur?

Yardımın varlığını kabul etmek yetmez; parasal karşılığının nasıl tespit edildiği de gösterilmelidir. Yargıtay, yemek yardımının giydirilmiş ücrete eklenmesini yerinde bulmuş, ancak yardımın parasal değerinin ne şekilde hesaplandığı anlaşılamadığı için hükmü bozmuştur.

Uygulamada bu, işçi tarafında tanık ve işyeri kayıtlarıyla tutarın somutlaştırılması, işveren tarafında ise varsayıma dayalı bilirkişi hesabına itiraz anlamına gelir.

Aralıklı çalışmada süreler birleşir mi?

Aynı işverende iki ayrı dönem çalışan işçide sonuç, araya fiilî bir kesinti girip girmediğine bağlıdır. Yargıtay üç ihtimali ayırmıştır:

• Ara vermeden devam etmişse: süreler bir bütün kabul edilir, tazminat toplam süre üzerinden hesaplanır, önceki ödeme makbuz hükmünde sayılıp mahsup edilir.
• Ara verip yeniden başlamışsa: süreler birleştirilemez. İlk dönemin tazminatından yapılan ödeme düşülür, ikinci dönem ayrıca hesaplanır.
• İkinci dönem hiç çalışılmamışsa: yalnızca ilk döneme ilişkin bakiye tazminat hüküm altına alınır.

Emeklilik sonrası aynı işyerinde çalışmaya devam eden işçilerde bu ayrım tazminatı doğrudan etkiler; ihbar tazminatında da aynı ayrım geçerlidir.

Hangi tarihteki tavan uygulanır?

Tavan altı ayda bir değiştiği için hesabın hangi döneme ait tavana göre yapıldığı belirleyicidir. Kural, fesih tarihinde yürürlükte bulunan tavanın uygulanmasıdır — ve bu, tarafların itirazına bırakılmış bir mesele değildir.

“Fesih tarihi” her zaman işten ayrılış günü değildir. İşe iade davası kazanılmasına rağmen işveren işçiyi işe başlatmazsa fesih işe başlatmama tarihinde gerçekleşir. Mevsimlik işlerde sözleşme mevsim sonunda feshedilmişse tavan o tarihe göre uygulanır.

2026 yılı için tavan: 01.01–30.06 döneminde 64.948,77 TL, 01.07–31.12 döneminde 73.729,87 TL. Hesaplayıcıda tavan alanı elle değiştirilebilir; geçmiş tarihli bir fesih hesaplanacaksa o döneme ait tavan girilmelidir.

Kıdem tazminatından hangi kesinti yapılır?

Kıdem tazminatı gelir vergisinden istisnadır; yalnızca binde 7,59 damga vergisi kesilir, sigorta primi kesilmez. Buna karşılık ihbar tazminatı gelir vergisine tabidir — iki alacağın net tutarı bu yüzden belirgin biçimde ayrışır.

Faiz rejimi de farklıdır: kıdem tazminatına mevduata uygulanan en yüksek faiz yürütülürken ihbar tazminatına yasal faiz uygulanır.