Ticari dava hangi mahkemede görülür? Which court hears a commercial case?
Aksine hüküm yoksa, değerine bakılmaksızın tüm ticari davalara asliye ticaret mahkemesi bakar (TTK m. 5). Her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklar ile kıymetli evrak, şirketler hukuku ve haksız rekabet gibi Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen konulardan doğan davalar ticari davadır (TTK m. 4). Gaziantep'te bu davalar Gaziantep asliye ticaret mahkemelerinde görülür.
Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde ticari davalara asliye hukuk mahkemesi bakar. Asliye ticaret ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir; yanlış mahkemede açılan dava görevsizlik kararıyla gönderilir ve zaman kaybettirir.
Ticari alacak davasında arabuluculuk zorunlu mu? Is mediation mandatory for commercial claims?
Evet. Konusu bir miktar para olan ticari alacak ve tazminat davaları ile bunlara ilişkin itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m. 5/A). Arabulucu başvuruyu altı hafta içinde sonuçlandırır; süre zorunlu hâllerde en fazla iki hafta uzatılabilir.
Anlaşma sağlanırsa avukatlar ve arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır (6325 sayılı Kanun m. 18/4); anlaşmaya uyulmazsa doğrudan ilamlı takip yapılabilir. Hukuk Genel Kurulu'nun bu şarttaki dört tuzağını ayrıca inceledik.
Çek ve senette alacaklı hangi yollara başvurabilir? What remedies does the holder of a cheque or note have?
Çek, düzenlendiği yerde ödenecekse on gün, başka bir yerde ödenecekse bir ay içinde bankaya ibraz edilmelidir; süreler çekte yazılı düzenleme tarihinin ertesi günü başlar (TTK m. 796). Süresinde ibraz edilip karşılıksız çıkan çek için hamil, kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatabilir; bu takipte borçlunun itiraz süresi beş gündür.
Karşılıksız çek ayrıca suçtur: kanuni ibraz süresinde ibraz edilip “karşılıksızdır” işlemi yapılan her çek için, hamilin şikâyeti üzerine bin beş yüz güne kadar adli para cezası ile çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına hükmolunur (5941 sayılı Çek Kanunu m. 5). Bu davalar icra mahkemesinde görülür.
Avalde eşin rızasının aranıp aranmadığını ve temsilcinin yetkisini aşarak verdiği kambiyo taahhüdünü ayrıca inceledik.
Ortaklar arasında anlaşmazlık çıkarsa ne olur? What happens when shareholders fall out?
Kanuna, esas sözleşmeye ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı anonim şirket genel kurul kararlarına karşı, karar tarihinden itibaren üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde iptal davası açılabilir (TTK m. 445). Merkezi Gaziantep'te olan şirketler için bu mahkeme Gaziantep asliye ticaret mahkemesidir.
Limited şirkette her ortak, haklı sebeplerin varlığında şirketten çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir; mahkeme dava süresince ortağın hak ve borçlarını dondurabilir (TTK m. 638). Ortakların kamu borçlarından sorumluluğunu limited şirket incelememizde, bölünme işlemlerini bölünme incelememizde ele aldık.
Konkordato nedir, kimler başvurabilir? What is a concordat, and who can apply?
Borçlarını vadesinde ödeyemeyen ya da ödeyememe tehlikesi altında bulunan her borçlu, vade veya indirim yoluyla borçlarını ödemek ve iflastan kurtulmak için konkordato talep edebilir; iflas talebinde bulunabilecek alacaklılar da borçlu hakkında konkordato işlemlerinin başlatılmasını isteyebilir (İİK m. 285).
Yetkili ve görevli mahkeme, iflasa tabi borçlu için iflas davasının açılabileceği yerdeki, iflasa tabi olmayan borçlu için yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesidir. Talepte bulunan, Adalet Bakanlığı tarifesindeki konkordato gider avansını yatırmak zorundadır.