← Hesaplayıcılar Calculators Seyit İsa Dinç Avukatlık Bürosu Law Office
/
Hesaplayıcı 05 / 05

Yasal & ticari
faiz hesabı

Anapara, başlangıç ve bitiş tarihleri ile faiz türü üzerinden günlük basit faiz hesabı. Yasal dayanak: 3095 sayılı Kanun · TCMB tarafından dönemsel olarak ilan edilen oranlar üzerinden çalışır.

Genellikle borcun muaccel olduğu / temerrüt tarihi
Ödeme veya hesap kesim tarihi
Tacirler arası işler ticari temerrüt; özel borçlar yasal faiz
Hesaplama sonucu
Soldaki bilgileri doldurun. Sonuçta dönemsel faiz oranlarının uygulanma şekli ve toplam alacak tutarı görünecek.

Faiz türleri arasındaki fark

  • Yasal faiz — bireysel borç ilişkilerinde uygulanır (3095 sk. m.1). Bakanlar Kurulu / Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenir.
  • Ticari temerrüt faizi — tacirler arası işlerde, ticari işletmeler için (3095 sk. m.2). TCMB'nin kısa vadeli avans işlemlerinde uyguladığı oran üzerinden hesaplanır.
  • TCMB reeskont faizi — TCMB'nin reeskont işlemlerinde uyguladığı oran. Daha düşük olduğundan farklı bağlamlarda tercih edilebilir.

Güncel oranlar

TürYıllık oran
Yasal faiz%31
Ticari temerrüt faizi (TCMB avans)%39,75
TCMB reeskont faizi%38,75

Yasal faiz 31.07.2026'dan itibaren %31: 7589 sayılı Kanun'un 10. maddesiyle değişik 3095 sk. m.1 uyarınca oran artık sabit değil, TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni (31.12.2025 → %38,75 × 0,80 = %31). 01.06.2024–30.07.2026 arası %24 (8485 sayılı CBK), öncesi %9. Ticari temerrüt faizi yıl içinde değişmez: 3095 sk. m.2 uyarınca oran, TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü avanslar için uyguladığı orandır; ancak 30 Haziran oranı bundan beş puan veya daha çok farklıysa yılın ikinci yarısında o oran geçerli olur. 2026 için %39,75 (31.12.2025 avans oranı). Reeskont faizi ise TCMB'nin ilan ettiği tarihten itibaren uygulanır; son değişiklik 20.12.2025. Hesaplama, başlangıç–bitiş tarih aralığında geçerli olan tüm dönemsel oranları otomatik uygular.

Yargıtay Kararlarıyla

Faizde dört ayrım

Faiz oranı tabloda yazılıdır. Alacağın eksik tahsil edilmesine yol açan şey oran değil, hangi alacağa hangi faizin, hangi tarihten işleyeceğinin doğru kurulmamasıdır.

Alacağa
göre faiz

Her işçilik alacağına aynı faiz mi işler?

Hayır — ve ayrım üç gruptur, iki değil. Dilekçede yanlış kurulursa alacak eksik tahsil edilir.

  • Kıdem tazminatı — mevduata uygulanan en yüksek banka mevduat faizi (1475 s. K. m.14), fesih tarihinden itibaren.
  • Ücret ve geniş anlamda ücret — çıplak ücret, fazla çalışma, hafta tatili ve ulusal bayram/genel tatil ücretleri. Bunlar 4857 s. K. m.34 kapsamında ücret sayılır ve gününde ödenmediklerinde yine en yüksek mevduat faizine tabidir.
  • Tazminat niteliğindekiler — ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti. Bunlar geniş anlamda ücret sayılmaz; yasal faiz uygulanır.

Fazla çalışma ve genel tatil alacağına yasal faiz yürütülmesi bozma sebebidir. Buna karşılık yıllık izin ücretine doğrudan mevduat faizi işletilmesi de hatalıdır — izin ücreti dinlenme hakkının karşılığıdır, ücret değildir.

Başlangıç
tarihi

Faiz hangi tarihten işlemeye başlar?

Kıdem tazminatında faiz fesih tarihinden işler; ayrıca ihtar çekmeye gerek yoktur, alacak fesihle muaccel olur. Yıllık izin ücreti de sözleşmenin sona ermesiyle muaccel hâle gelir (İş K. m.59).

Fazla mesai, genel tatil ve ücret alacaklarında ise faiz kural olarak temerrütle başlar: ihtar varsa ihtar tarihinden, yoksa dava tarihinden. Kısmi dava açılıp sonradan ıslahla artırılan bölüme ise ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülür.

Yasal mı
ticari mi

Yasal faiz ile ticari temerrüt faizi nasıl ayrılır?

Ölçüt tarafların sıfatı değil, işin ticari iş sayılıp sayılmadığıdır (3095 s. K. m.1 ve m.2). Ticari işlerde temerrüt faizi, TCMB'nin kısa vadeli avans işlemlerinde uyguladığı oran üzerinden hesaplanır ve yasal faizden yüksektir.

İşçi–işveren ilişkisi ticari iş değildir; işveren tacir olsa dahi işçilik alacaklarına ticari faiz değil yasal faiz uygulanır. Bu, uygulamada sık yapılan bir taleptir ve reddedilir.

Talep
sınırı

Talepten fazla faize hükmedilebilir mi?

Hayır. Mahkeme talep edilenden fazlasına hükmedemez; talep “yasal faiz” ise mevduat faizine çevrilemez. Bu yüzden dilekçede faiz türü ve başlangıç tarihi alacak kalemi bazında ayrı ayrı yazılmalıdır.

Uygulamada sık görülen bir kalıp, talebi “yasal faiz oranını geçmemek üzere en yüksek mevduat faizi” biçiminde kurmaktır; bu, hem tavanı hem türü aynı anda belirler.

Alacakların kendisi için bkz. kıdem, ihbar, yıllık izin ve fazla mesai hesaplayıcıları.

Bilgilendirme. Hesaplama, basit faiz formülü (bileşik değil) ile yapılır ve seçilen tarih aralığında geçerli olan tüm dönemsel oranları otomatik olarak uygular. Veri kaynağı: yasal faiz için 3095 sayılı Kanun (2005/9831 BKK ve 8485 sayılı CBK); ticari temerrüt ve avans faizi için TCMB resmi tablosu. Yargıtay içtihadı uyarınca ticari temerrüt faizi TCMB avans oranı üzerinden hesaplanır. İcra/dava aşamasındaki kesin faiz tutarı için bilirkişi raporu alınmalıdır. Somut uyuşmazlıklar için avukatınıza danışınız.